🏛️

Sinau Basa Jawa Kelas 7

Crita Ramayana - Lelabuhane Kala Marica

🎭

Lelabuhane Kala Marica

Saking Epos Ramayana — Kisah Perjuangan lan Pengorbanan

📖

Crita Ramayana

Mangerteni alur crita Lelabuhane Kala Marica kanthi cetha lan gamblang

🔍

Unsur Intrinsik

Sinau babagan tema, alur, paraga, latar, amanat, lan liya-liyane

🎮

Dolanan Interaktif

Uji kawruhmu kanthi kuis lan dolanan sing nyenengake

🎯 Kompetensi Dasar

  • Siswa bisa mangerteni isine crita Ramayana babagan Lelabuhane Kala Marica
  • Siswa bisa ngerteni lan njlentrehake unsur intrinsik sajrone crita Ramayana
  • Siswa bisa nyebutake paraga lan watake sajrone crita
  • Siswa bisa njupuk piwulang saka crita Ramayana kanggo ing urip padinan
📖

Crita Ramayana

Lelabuhane Kala Marica

1

Purwaka Crita

Nalika semana, Prabu Rama Wijaya dalah garwane Dewi Sinta sarta Lesmana lagi manggon ing alas Dandaka. Uripe tentrem lan ayem. Rama lan Sinta tresna-tinresnan, dene Lesmana setya tuhu ngancani kakange. Alas Dandaka kang asri dadi papan panggonane wong telu kasebut. Saben dina padha nglakoni urip kanthi prasaja nanging kebak kabagyan.

2

Siasat Rahwana

Rahwana, ratu buta ing Ngalengka, nduweni kekarepan arep ngrebut Dewi Sinta. Rahwana banjur ndhawuhi Kala Marica, patihe kang sekti, supaya nulungi rencana alane. Kala Marica diutus supaya malih rupa dadi kidang kencana (kidang emas) kang endah banget rupane. Kidang kencana kasebut kudu bisa narik kawigatene Dewi Sinta supaya Rama lan Lesmana lunga saka papan panggonane.

3

Kidang Kencana

Kala Marica banjur malih rupa dadi kidang kencana sing endah banget. Kidang kasebut mlayu-mlayu ing cedhake papan panggonane Rama, Sinta, lan Lesmana. Bareng Dewi Sinta weruh kidang kencana kasebut, dheweke kepingin banget nduweni. Sinta banjur nyuwun marang Rama supaya nggoleki lan nyekel kidang kencana mau. Rama nuruti panyuwune Sinta lan banjur lunga ngoyak kidang kencana kasebut.

4

Lelabuhane Kala Marica

Rama ngoyak kidang kencana kasebut nganti adoh saka papan panggonane. Bareng wis adoh, Rama banjur manah kidang kasebut nganggo panah sektine. Kidang kencana kena panah banjur bali rupa dadi Kala Marica. Sadurunge mati, Kala Marica njerit sora banget kanthi nirukake swarane Rama: "Adhuh Sinta... Lesmana... tulungana aku!" Jeritane Kala Marica kasebut keprungu dening Sinta lan Lesmana.

5

Sinta Kena Apus

Krungu jeritane, Sinta kuwatir banget marang keslametan Rama. Sinta nyuwun marang Lesmana supaya enggal nusul Rama. Lesmana wiwitane ora gelem lunga amarga wis didhawuhi Rama njaga Sinta. Nanging, Sinta tetep meksa nganti Lesmana kepeksa lunga. Sadurunge lunga, Lesmana nggawe garis sakti (rajah Lesmana) ing sakubenge papan panggonane Sinta minangka pangayoman. Sawise Lesmana lunga, Rahwana teka kanthi nyamar dadi pandhita tuwa lan kasil ngapusi Sinta supaya metu saka garis pelindung kasebut. Rahwana banjur nyulik Dewi Sinta lan digawa menyang Ngalengka.

🔍

Unsur Intrinsik Crita

Perangan-perangan penting sajrone crita

🎭

Tema

Kesetiaan lan Pengorbanan. Crita iki nduweni tema babagan kesetiaan marang sesami, pengorbanan kanggo tujuan ala (Kala Marica), lan perjuangan antara kabecikan lan kadurakan. Tema utama yaiku yen kabecikan bakal menang nglawan kadurakan.

📈

Alur (Plot)

Alur Maju (Progresif)

Eksposisi: Rama, Sinta, Lesmana manggon ing Alas Dandaka

Komplikasi: Rahwana gawe siasat ngutus Kala Marica

Klimaks: Kala Marica malih dadi kidang kencana lan dioyak Rama

Anti-klimaks: Kala Marica mati, njerit nirukake swara Rama

Resolusi: Sinta diapusi lan diculik Rahwana

👥

Paraga (Tokoh)

🏹 Rama Wijaya — Protagonis, ksatria kang gagah prakosa

👸 Dewi Sinta — Garwane Rama, ayu lan setya

⚔️ Lesmana — Adhine Rama, setya tuhu

👹 Rahwana — Antagonis, ratu buta Ngalengka

🦌 Kala Marica — Patihe Rahwana, malih dadi kidang

🌳

Latar (Setting)

🏞️ Latar Panggonan: Alas Dandaka, Ngalengka

Latar Wektu: Jaman kuna / jaman wayang

💭 Latar Swasana: Tentrem → tegang → sedhih → nesu. Swasana owah-owahan saka ayem tentrem dadi kebak rasa was-was lan sedhih.

👁️

Sudut Pandang

Sudut pandang wong katelu (orang ketiga). Pengarang nyritakake kabeh kedadeyan kanthi posisi ing njaba crita. Pengarang mangerteni kabeh pikiran lan tumindake para paraga.

💡

Amanat (Pesen Moral)

✦ Aja gampang percaya marang wong sing durung dikenal

✦ Aja gampang kagodha marang barang sing endah

✦ Tumindak ala bakal nemu piwales ala

✦ Kesetiaan marang kulawarga iku penting banget

✦ Kudu waspada marang siasat lan tipu daya

✍️

Gaya Basa

🔸 Personifikasi: "Alas Dandaka kang asri" — alas digambarake kaya urip

🔸 Hiperbola: "Kidang kencana sing endah banget" — digambarake kanthi berlebihan

🔸 Majas: Basa kang endah lan ngandhut makna jero

🔸 Repetisi: Pangulangan tembung kanggo menehi tekanan

👥

Paraga lan Watake

Tokoh-tokoh sajrone crita Ramayana

🏹

Rama Wijaya

Protagonis

Watak: Gagah prakosa, wicaksana, tresna marang garwa, kendel, lan tanggung jawab.

Peran: Ksatria kang ngoyak kidang kencana kanggo nuruti panyuwune Sinta.

Kalungguhan: Ratu Ayodhya kang lagi ing pengasingan.

👸

Dewi Sinta

Protagonis

Watak: Ayu, setya, lembut atine, nanging gampang kagodha karo barang endah.

Peran: Garwane Rama kang kepingin kidang kencana lan pungkasane kena apus.

Kalungguhan: Putri Mithila, garwane Rama Wijaya.

⚔️

Lesmana

Protagonis

Watak: Setya tuhu, kendel, patuh, tanggung jawab marang tugase.

Peran: Adhine Rama kang njaga Sinta, gawe garis sakti kanggo pangayoman.

Kalungguhan: Pangeran Ayodhya, adhine Rama.

👹

Rahwana

Antagonis

Watak: Licik, angkara murka, serakah, seneng ngapusi, nanging sekti mandraguna.

Peran: Dalang utama kang gawe rencana kanggo nyulik Sinta.

Kalungguhan: Ratu Buta saka Ngalengka.

🦌

Kala Marica

Antagonis

Watak: Setya marang bendarane (Rahwana), pinter malih rupa, licik, lan rela mati kanggo nglakoni tugas.

Peran: Patihe Rahwana kang malih dadi kidang kencana kanggo ngapusi Rama lan Sinta. Lelabuhane (pengorbanan/tumindake) dadi kunci sukses rencana Rahwana.

Kalungguhan: Patih Ngalengka, pamane Rahwana.

🎮

Dolanan Interaktif

Uji kawruhmu babagan crita Ramayana!

Pitakon 1 / 10 Biji: 0